گرگوريو پريرا فيدالگو ( مترجم : پروين حكمت )

13

گزارش سفير كشور پرتغال در دربار سلطان حسين صفوى ( فارسى )

در سال 1695 ميلادى در خليج‌فارس مصاف داد . كنت‌دويلاورد به اطلاع پادشاه ايران رسانيد كه ناوگان ديگرى طى سال بعد از آن وارد آبهاى خليج خواهد شد و سفيرى نيز راهى اصفهان خواهد گشت « 1 » . پيشنهادات وى مورد استقبال قرار گرفت و دربار ايران از اينكه در ميان فرستادگان اروپائى كه به تعداد زيادى به اصفهان مىآمدند ، هيچ فرستاده‌اى از جانب پرتغال نبود اظهار تأسف نموده « 2 » ، شاه ايران طى پاسخى كه در ژوئيه - اوت 1695 براى نايب السلطنه ارسال داشت اشاره به خاطره محبت و اتحادى كرد كه همواره ميان آنها حفظ شده بود و افزود كه هرگز چنين دوستى بزرگى ميان ايران و ديگران وجود نداشته است . شاه ايران در نامه‌اش تصريح كرده بود كه هر آنچه را كه جناب نايب - السلطنه از من بخواهند كافيست كه مرا از آن مطلع سازند « 3 » . با اين حساب شاه عملا با پيشنهاد اتحادى كه ويلاورد به او نموده بود اعلام موافقت كرد . بموجب اين اتحاد ، ايران نيروى زمينى خود را بسيج مىكرد و پرتغالىها بيست ناو جنگى براى حمله به عمان در اختيار ايران مىگذاشتند . ضمنا آنها متعهد مىشدند كه شش فروند قايق دستى جهت دفاع از بندر كنگ بسازند و نيز قرار بر اين شد كه آن گروه از كشتيهاى مستقر در بندر كنگ كه متعلق به تجار ايرانى بود به ناوگان جنگى بپيوندد و در طول عمليات جنگى تحت فرماندهى پرتغال قرار گيرد .

--> ( 1 ) رجوع شود به پاسخ نامه دن‌پدرو دوم به كنت دوويلاورد از ليسبون مورخ 16 اوت 1696 ( ms . BNL , Pombalina 439 f . 114 ) و نيز نامه گرگوريو پريرافيد - الگو خطاب به شاه سلطان حسين از شهر لار به تاريخ 15 ژوئن 1697 كه عينا در شرح سفرنامه‌اش نقل شده است . نيروى دريائى پرتغال شامل سه ناوچه و يك واحد ديگر بوده است ( رجوع شود به Cunha Rivara صفحه 223 و 224 ) . ( 2 ) كتاب Instrucao صفحه 246 . آخرين ديدار يك واحد نيروى دريائى پرتغال از خليج مربوط مىشود به 1690 ( كتاب Cunha Rivara صفحه 223 ) . ( 3 ) نامه شاه ايران به نايب السلطنه مورخ ذيحجه 1106 هجرى مطابق با ژوئيه و اوت 1695 مىباشد .